Khó ngủ, liên tục tỉnh giấc trong đêm đầu tiên ở nơi xa lạ là cơ chế cảnh giác tự nhiên của não bộ con người.
Đây là hiện tượng thường gặp của một số người khi buộc phải qua đêm ở một nơi không quen thuộc. Anna Wick, nhà nghiên cứu giấc ngủ tại Đại học Freiburg (Thụy Sĩ) cho biết hiện tượng này có tên là “hiệu ứng đêm đầu tiên”, được xác nhận qua hàng chục nghiên cứu và có nguồn gốc từ quá trình tiến hóa.
Mất ngủ hoặc khó ngủ là phản ứng thích nghi khi bộ não duy trì sự cảnh giác trong một môi trường xa lạ.
Giáo sư tâm thần học Ahmad Mayeli tại Đại học Pittsburgh (Mỹ) cho biết hầu hết mọi người đều trải qua tình trạng này ở các mức độ khác nhau. Trung bình, con người sẽ ngủ ít hơn 20-30 phút trong môi trường mới.
Nghiên cứu của giáo sư Mayeli chỉ ra thùy trán – khu vực liên quan đến giai đoạn ngủ sâu – hoạt động mạnh hơn bình thường để báo hiệu trạng thái cảnh giác. Con người không chỉ ngủ ít mà còn ngủ không sâu. Hiện tượng này tương tự ở loài cá heo khi một phần bộ não vẫn thức lúc ngủ.
Hiệu ứng bộc lộ rõ rệt ở trẻ em, thanh thiếu niên, người lớn tuổi và trầm trọng hơn khi tuổi cao. Những người ở độ tuổi 20 ít bị ảnh hưởng nhất.
Nhà tâm lý học Lisa Strauss cho biết sự mệt mỏi do di chuyển hay căng thẳng trong các mối quan hệ cũng làm giảm chất lượng giấc ngủ. Những người hay lo âu rất dễ bị mất ngủ khi cố ép bản thân chìm vào giấc ngủ.
Các chuyên gia cho biết hiệu ứng này thường biến mất sau đêm đầu tiên. Để chủ động phòng tránh, bà Strauss khuyên người dân giữ phòng ngủ tối và mát mẻ, đi ngủ đúng giờ, duy trì thói quen thư giãn và tắt thiết bị điện tử sớm.
Khách lưu trú có thể mang theo những vật dụng quen thuộc như vỏ gối, chiếc chăn cá nhân. Với những người dễ lo âu, liệu pháp hình dung bản thân đang ở một nơi an toàn, quen thuộc ngoài thiên nhiên có thể giúp cải thiện giấc ngủ.
Bảo Nhiên (Theo AP)
nguồn Giải mã hiệu tượng khó ngủ ở nơi lạ – Báo VnExpress Đời sống
